Türkiye’de 1 Temmuz prestijiyle hayata geçirilen Depozito Yönetim Sistemi’ne (DOA), İstanbul’da da vatandaşlar yoğun ilgi gösteriyor. Pet şişeleri çöp yerine makinaya atarak karşılığında 1 TL teşvik ödemesi alan vatandaşlar uygulamadan duydukları memnuniyeti lisana getirirken, sisteme gösterilen yoğun ilgi kağıt toplayıcılarını şaşırttı. Evvelden 1 saatte topladıkları şişe ölçüsünü artık 5 günde toplayamadıklarını belirten kağıt toplayıcıları, rotayı karton ve naylona çevirdi.
Türkiye genelinde etraf kirliliğini önlemek ve geri dönüşümü teşvik etmek emeliyle 1 Temmuz prestijiyle resmen başlayan Depozito Yönetim Sistemi (DOA), kısa müddette büyük bir hareketlilik başlattı. Vatandaşların pet şişe ve ambalajları makinelere atarak şişe başına 1 TL teşvik ödemesi yapılması, sisteme olan ilgiyi doruğa çıkardı. Lakin etraf ve iktisat ismine atılan bu başarılı adım, yıllardır sokaklarda kağıt ve plastik toplayarak geçimini sağlayan geri dönüşüm personellerinin iş modellerinde zarurî bir değişime yol açtı.
Sokaklarda artık pet şişe bulmakta zorlanan toplayıcılar, geçim kaynaklarını sürdürebilmek için karton, naylon ve öbür dönüşüm materyallerine yoğunlaşmaya başladı.
"Günlük Kazancımız 1000 TL’den 600 TL’ye düştü"
Yıllardır sokaklardan topladığı atıklarla geçimini sağlayan geri dönüşüm personeli Sefer, yeni sistemle birlikte değişim yaşadıklarını belirterek "Bu uygulama bizim işlerimizi çok etkiledi. Evvelce bir çöp konteynerine girdiğimizde en az 15 tane pet şişe bulabiliyorduk. DOA uygulaması geldikten sonra pet şişe bulmak neredeyse imkansız hale geldi. Biz aslında belediyelere ve etrafa yardımcı oluyorduk; konteynerlerin fazla dolmasını önlüyorduk. Şimdi bu yeni durum sebebiyle otomatik olarak farklı işlere yönelmek zorunda kaldık. Aslında makinenin yaptığı ayrıştırmayı biz de kendi imkanlarımızla yapıp haftalık biriktiriyorduk. Karton, plastik ve naylonu başka farklı topladığımız için bizlere de bu sistem içinde bir yer verilmeli. Bizim kimsenin ekmeğinde gözümüz yok fakat ne yapacağımızı şaşırdık. Pet şişe toplayamadığımız için günlük yararımız 1000 TL’den 600 TL’ye indi. Evvelce binalarla anlaşıyorduk; onlar şişeleri biriktirip bize veriyordu, biz de karşılığında onlara paklık gereci alıyor ya da para veriyorduk. Artık bu süreç de büsbütün durdu." dedi
"1 saatte topladığımız pet şişeyi 5 günde bulamıyoruz"
Bir öbür sokak toplayıcısı Hasan ise pet şişe bulmanın artık neredeyse imkansız hale geldiğini belirterek "Biz olağan koşullarda bir el arabası dolusu pet şişeyi yalnızca 1 saat içinde toplayabiliyorduk. Şimdi ise 5 gün boyunca sokakları gezdik fakat o kadar şişeyi bir araya getiremedik. Sokaklarda hiç pet şişe çıkmıyor, bulamıyoruz. Vatandaşlar haklı olarak kendileri makinelere götürüyor, bu durum bizim işlerimizi hayli zorlaştırdı."
Sokak toplayıcılarında yeni devir: Karton ve naylona hücum
DOA uygulamasının başarısıyla birlikte sokaklardaki plastik ambalaj oranının minimuma inmesi, geri dönüşüm çalışanlarını alternatif alanlara yöneltti. Pet şişe açığını kapatmak için artık mesailerinin tamamını karton, naylon ve öbür kağıt türevi atıklara harcıyorlar.
Anlık Sivas Haber
