Topkapı Sarayı Matbah-ı Amire yapıları içinde yer alan Şerbethane, onarım ve yeni teşhir düzenlemesinin akabinde ziyaretçilerini ağırlamaya başladı. Sergilenen eser sayısının 174’ten 452’ye çıkarıldığı kısım, Osmanlı sarayında şerbet, tatlı, macun, esans ve sunum geleneğini daha kapsamlı bir seçkiyle ziyarete sunuyor.
Milli Saraylar Başkanlığı’na bağlı Topkapı Sarayı’nda, Osmanlı saray mutfağının özel kısımlarından Şerbethane, yenilenen yüzüyle ziyarete açıldı. Matbah-ı Amire yapıları içinde konumlanan kısım, onarım ve teşhir düzenlemesiyle müze fonksiyonu güçlendirilmiş bir rota olarak hazırlandı.
2010 yılında kapsamlı onarımdan geçirilen Matbah-ı Amire yapıları yaklaşık 15 yıllık kullanım sürecinin akabinde müze fonksiyonunun aktüel gereksinimlerine nazaran tekrar ele alındı. 2025 yılında yoğunlaşan uygulamalar, 2026’da küratöryel düzenleme, koleksiyon seçkisi ve yerleştirme çalışmalarıyla tamamlandı.
Sergilenen eser sayısı 2,5 katını aştı
Şerbethane’de onarım öncesinde 174 kesim eser sergileniyordu. Yeni teşhir ve tefriş çalışmasının akabinde eser sayısı 452’ye çıkarıldı. Böylelikle kısımda görülebilecek eser sayısı 2,5 katın üzerine taşındı. Genişleyen seçki, Şerbethane’nin saray mutfağındaki yerini daha kapsamlı bir çerçevede izlenebilir hale getirdi.
Sarayın tatlı, şerbet ve macun merkeziydi
Osmanlı Sarayı’nda Şerbethane, Helvahane’nin bir kısmı olarak hizmet veriyordu. Burada başta padişah olmak üzere Harem ve saray halkı için baklava üzere hamur tatlıları, çeşitli helvalar, şekerlemeler ve şerbetler hazırlanıyordu. Şerbethane birebir vakitte hekimbaşı kontrolünde ilaç, macun ve esansların hazırlandığı üretim alanıydı. Bu yönüyle kısım, saray mutfağının ikram geleneği kadar şifa ve koku kültürüyle de alakalıydı.
Altyapı, eser güvenliğine nazaran yenilendi
Restorasyon sürecinde, kullanım ömrünü tamamlayan yükseltilmiş döşeme ve karkas sistemi tarihî dokuya ziyan verilmeden söküldü. Yeni teşhir tertibi için taşıyıcı özellikleri güçlendirilmiş karkas sistemi kuruldu, sac kaplama uygulamasıyla döşeme sisteminin sağlamlığı artırıldı. Taban düzenlemesinde, Matbah-ı Amire yapılarının başka kısımlarıyla ahenk sağlamak maksadıyla bazalt taş döşeme kullanıldı. Bazalt yüzeylere esirgeyici cila uygulandı, çelik elemanlarda antipas ve kollayıcı son kat boya tercih edildi. Yeni vitrin sistemleri için taşıyıcı karkaslar ve vitrin düsturları imal edildi. Bilgilendirme ve yönlendirme elemanlarında kompakt lamine levha kullanıldı, pano ve kapı imalatları tarihi yapının özgün dokusuna ziyan vermeyecek biçimde tasarlandı.
"Daha evvelden 174 olan eser sayımızı 452’ye çıkardık"
Yapılan tadilat çalışması hakkında bilgi veren Topkapı Sarayı Daire Başkanı İlhan Kocaman, "Topkapı Sarayı, matbahane içerisinde yer alan ve helvahanenin bir kısmı olan şerbethanenin onarımı yaklaşık 9 ay süren onarımını bugün itibariyle tamamladık ve bunu yaparken elbette vitrinlerimizi artırdık, eser sayımızı da artırdık. Daha evvelce 174 olan eser sayımızı 452’ye çıkardık. Milli Saraylar Başkanlığı olarak bu yapıtların sergilenmesine ve ziyaretçilerimizle buluşturulmasına ehemmiyet verdiğimiz için bu yapıtları, uzman grubumuz tarafından elden geçirildi. Eser onarımları da tamamlandı ve bugün itibariyle ziyarete açtık. Restorasyonumuz bilim kurulu tarafından hazırlanan proje onaylı olarak başlatılıp bilhassa tavan ve tabanlardaki bozulmalar göz önünde bulunduruldu ve 9 aylık süren bir onarım ile tamamladık" dedi.
"Burada bulunan eserler yüklü olarak 14’üncü yüzyıldan 19’uncu yüzyıla kadar dünyanın dört bir tarafında özel olarak imal edilmiş eserlerdir"
Konuşmasına devam eden Topkapı Sarayı Daire Başkanı İlhan Kocaman, "Zeminde bazalt taşı kullanıldı ve buranın güç, elektrik, ısıtma, soğutma, güvenlik, alarm sistemlerini tekrar bu taban altına aldık. Ayrıyeten vitrinlerimiz yenilendi, tamamı güncellendi ve yapıtlarımızı burada sergiledik. Burada yer alan eserler yüklü olarak 14’üncü yüzyıldan 19’uncu yüzyıla kadar dünyanın dört bir tarafında özel olarak imal edilmiş, üretilmiş olan yapıtlardır. Çin porseleninden Avrupa porselenine ayrıyeten altın, tombak, cam, gümüş üzere metallerden oluşan yapıtları de burada biz sergiliyoruz. 14’üncü yüzyıldan 19’uncu yüzyıla kadar dünyanın dört bir tarafında hazırlanmış olan ve altın ve gümüş, tonbak, porselen, cam üzere eserler burada Osmanlı’ya getirilmiş. Ve bunlar çoğunluğu depolardaydı. Arkadaşlarımız bunların konservasyonlarını, onarımlarını yaptılar ve burada 452 eserimizi ziyaretçiyle bugün itibariyle buluşturuyoruz" formunda konuştu.
"Buradaki yapıtların tamamı özel üretimdir, özel imalattır ve buraya getirilmiş olan eserlerdir"
Sarayda sergilenen yapıtların tamamının devrin yapıtları olduğunu söyleyen Kocaman, "Ve bu eserler mutfaklarda sergilendiği üzere yeni açılacak olan porselen müzemizde de sergilenecektir. Buradaki eserler yüklü olarak hünkara has yahut saray çalışanlarına has olduğu için tamamı özel üretimdir, özel imalattır ve buraya getirilmiş olan yapıtlardır. Burada hekimbaşı tarafından macun, ilaç, esans üzere şeyler de burada üretilerek saraya sunulurdu. Bunun yanında yeniden Muharrem ayında aşure ki burada aşurelikler var, tekrar Nevruz ayında Nevruziye dediğimiz, o güne özel üretilmiş eserler de sergilenmektedir" sözlerini kullandı.
Salı dışında her gün ziyaret edilebilecek
Topkapı Sarayı’nın ikinci avlusunda yer alan Matbah-ı Amire güzergahında konumlanan Şerbethane, sarayın kapalı olduğu salı dışında haftanın her günü 09.00 - 17.30 saatleri arasında gezilebilecek.
Anlık Sivas Haber
